Beweging ‘Zelf zorgen, samen doen’ krijgt vervolg

Twentse ouderenzorg maakt statement: de oplossing voor de vergrijzing ligt bij ons allemaal

Wie zorgt er in de toekomst voor onze ouderen? Het antwoord galmt door heel Twente: dat doen we samen. Met de beweging ‘Zelf zorgen, samen doen’ wijzen de Twentse ouderenzorg-organisaties en Zorgkantoor Menzis alle inwoners van Twente op hun rol. De afgelopen maanden behaalde de beweging al 12,8 miljoen impressies. Maar volgens de initiatiefnemers is dit slechts het begin. 

Wie in september een rondje door Twente maakte, kwam de bushokjes-campagne van de beweging meermaals tegen. Ook online en op locaties van de aangesloten ouderenzorg-organisaties was ‘Zelf zorgen, samen doen’ moeilijk te missen. Voor kartrekkers Aljan Ottema (Zorgkantoor Menzis), André Endeman (bestuurder bij Zorggroep Sint Maarten) en Heidi Pot-Witbreuk (bestuurder bij Liberein) was de livegang best spannend. “De oproep ‘vroeg of laat werk jij ook in de zorg’ liegt er niet om”, vertelt Heidi. “De keuze voor deze confronterende en misschien wat oncomfortabele boodschap was heel bewust. We willen duidelijk maken dat er wat moet veranderen in de ouderenzorg. Niet morgen of vandaag, maar gisteren al.” 

Meer vergrijzing, maar kortere wachtlijsten 
De statistieken van het CBS schetsen een duidelijk vooruitzicht over het aantal ouderen in ons land. In 2018 waren er circa 1,4 miljoen ouderen van 75 jaar of ouder in Nederland. De verwachting is dat dit er in 2030 ruim 2 miljoen zullen zijn. En in 2040 2,6 miljoen. “Tegelijkertijd stijgen de tekorten aan zorgprofessionals”, licht Endeman toe. Toch kwamen er in november ook andere cijfers naar buiten. Een aantal verpleeghuizen signaleerden kortere wachtlijsten en zelfs lege kamers. “Als deze trend zich doorzet, lost het nog steeds niet alle uitdagingen op”, benadrukt André. “De behoeften van ouderen zijn veranderd. Vroeger gingen sommige mensen al met 65 jaar naar het verpleeghuis. Tegenwoordig willen we langer thuis blijven wonen en daar ons eigen leven leiden. Onze beweging is dus niet alleen uit schaarste geboren, maar ook omdat de ‘nieuwe’ ouderen wat anders willen. We moeten ons ervan bewust zijn dat deze andere behoeftes wat extra’s vragen van het netwerk rondom de ouderen.” 

Een aangepast zorgsysteem 
Het drietal onderstreept dat ‘Zelf zorgen, samen doen’ veel meer is dan een campagne. “Het vraagt langdurig wat van ons allemaal”, vertelt Aljan. In plaats van volledig te leunen op zorgprofessionals, doen we meer een beroep op zelfredzaamheid, hulpmiddelen, naasten, vrijwilligers en welzijnsorganisaties. “We zijn ons ervan bewust dat er op dit moment veel druk op de mantelzorgers ligt”, gaat Ottema verder. “Met onze beweging willen we hen juist ontlasten, door het netwerk rondom zorgvragers te vergroten. Met de term ‘naasten’ bedoelen we dus niet alleen familie. Ook buren, kennissen en vrienden spelen een rol”. Volgens de initiators hoeft omkijken naar een ander niet altijd veel tijd te kosten. “Als je je eigen heg snoeit, kun je die van je buurman er misschien ook wel bij doen. En als je zelf boodschappen doet, kun je ook wat extra’s meenemen voor je ouders”, licht André toe. “Uiteindelijk levert de systeemaanpassing veel op. Een betere verdeling van de zorg en ondersteuning en meer zelfstandigheid bij ouderen.” 

Ouder worden doen we samen 
Volgens de initiatiefnemers is de eerste stap gezet. Maar daar blijft het niet bij. Ottema vertelt dat ook andere regio’s interesse tonen in de beweging. En onder de vlag van de transformatieplannen ‘Ouder worden doen we samen’ en ‘Mentaal Gezond Twente’ krijgt de beweging bovendien een nog grootser vervolg. Het plan richt zich op de verschillende levensfasen van het ouder worden. ”Misschien zijn inwoners uit Twente zich inmiddels bewust van de veranderingen. Maar nu moeten we er als maatschappij ook echt naar gaan handelen. Daar leent ‘Zelf zorgen, samen doen’ zich ook in de toekomst goed voor”, licht Heidi toe. “In het plan laten we de systeemaanpassing hand in hand gaan met communicatie. Zo concreet en praktisch mogelijk. Met als doel: meer zelf- en samenredzaamheid, zodat mensen zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen wonen en zoveel mogelijk eigen regie behouden.